| Λόφος για την αναρρίχηση εργολάβων |
|---|
|
Στα χρόνια της Κατοχής, που έκαιγαν και τα κουφώµατα για να ζεσταθεί ο κόσµος, ούτε ένα δέντρο δεν υλοτοµήθηκε στον λόφο. Οι σηµερινοί εισβολείς είναι πιο αποφασισµένοι. Για µια ροµάντζα... Η αρµόδια αρχή: Με την Υπουργική Απόφαση Λιάπη (Υ.Α.) ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ1/ 13665/584/5-2-2008, ύστερα από οµόφωνη απόφαση του ΚΑΣ µε πρόεδρο τον κ. Ζαχόπουλο, κηρύχθηκαν Οργανωµένοι Αρχαιολογικοί Χώροι (ΟΑΧ) οι από το 1956 κηρυγµένοι Αρχαιολογικοί Χώροι (ΑΧ) λόφοι Φιλοπάππου, Πνύκας και Νυµφών. Βάσει του αρχαιολογικού νόµου 3028/2002 ένας ΟΑΧ «αποτελεί αντικείµενο ιδιαίτερης µέριµνας για την ανάδειξη και προβολή του». Στο πλαίσιο αυτό, και για να επιτευχθεί «η αισθητική και πολιτιστική αναβάθµιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων τής πόλης των Αθηνών, η προστασία τού Οργανωµένου Αρχαιολογικού Χώρου και η εύρυθµη λειτουργία του», επιβάλλονται οριοθέτηση του χώρου και ωράριο λειτουργίας αλλά χωρίς εισιτήριο (κατά συνέπεια και περίφραξη του χώρου –πώς αλλιώς θα ισχύσει ωράριο;), επιπλέον περίφραξη της Πνύκας, εικοσιτετράωρη φύλαξη και, τέλος, ελεγχόµενο από την Εφορεία Ακροπόλεως ωράριο λειτουργίας τού καφενείου στον Λουµπαρδιάρη (Αναπαυτήριο Πικιώνη). Κάτοικοι της ευρύτερης περί τους Λόφους περιοχής κατέθεσαν στο Συµβούλιο της Επικρατείας αίτηση ακύρωσης της ως άνω Υπουργικής Απόφασης. Καλοπροαίρετος: Μήπως ο κόσµος καίγεται και η γριά χτενίζεται; Και γιατί, ρε παιδιά, να ακυρωθεί µια απόφαση που ζητά να προστατέψει έναν χώρο στη χώρα τής απόλυτης ασυδοσίας; Μόνο και µόνο για να µην περιοριστεί λιγουλάκι το µπες-βγες µερικών και διάφορα κουλά όπως πικνίκ και αναρριχήσεις που, στο κάτω κάτω της γραφής, τι δουλειά έχουν αυτά σε αρχαιολογικό χώρο; Μήπως, εντελώς αντίθετα, έπρεπε να επιβληθούν τέτοιοι και χειρότεροι περιορισµοί σε κάθε αρχαιολογικό χώρο; Και, στην τελική, µήπως επιτέλους το ΥΠ.ΠΟ. µια φορά στα σοβαρά προσπαθεί να προστατέψει τους λόφους και έπεσε πάνω στους εκ γενετής αντιρρησίες; Το ΥΠ.ΠΟ. πουλάει φύκια για µεταξωτές κορδέλες λένε οι κάτοικοι: οι εν ενεργεία κίνδυνοι που απειλούν τους λόφους εν πολλοίς υποθάλπονται από το ΥΠ.ΠΟ. και την επίµαχη Υ.Α. Οι κάτοικοι καταθέτουν µία πρόταση για την πόλη: στην αισθητικά και περιβαλλοντικά κατακρεουργηµένη Αθήνα οι (κατάλληλοι για κάτι τέτοιο) αρχαιολογικοί χώροι είναι καλό να ικανοποιούν το βασικό δικαίωµα για χαλάρωση, αναψυχή και αυτοσυγκέντρωση –αγαθά που µε φυσικό τρόπο απορρέουν και από την απρόσκοπτη σχέση µε την αισθητική κληρονοµιά και το περιβάλλον. Έτσι και αλλιώς, για του Φιλοπάππου δεν είναι καινούργιο, το τραγουδά η Ελλάδα από την εποχή των παππούδων: Πάµε στου Φιλοπάππου, που πάππου προς πάππου πάει κάθε ζευγάρι να ροµαντζάρει και τα λοιπά... Πάµε λοιπόν: όσον αφορά την οριοθέτηση, θεσµική θωράκιση και προστασία τού χώρου, καθώς και την πολιτιστική αναβάθµιση της ζωής των κατοίκων το ΥΠ.ΠΟ. µπλοφάρει διπλά. Μπλόφα πρώτη: Η Υπουργική Απόφαση συντελεί στην καλύτερη οριοθέτηση και προστασία τού χώρου Μα οι λόφοι είναι κηρυγµένος αρχαιολογικός χώρος από το 1956 και απολαµβάνει από τότε όλης της δυνατής θεσµικής θωράκισης. Τι άλλο; Ας το βασανίσουµε λίγο. Από τι σόι κινδύνους πρέπει να προστατευθεί ένας αρχαιολογικός χώρος; Η κοινή λογική λέει από καταπατήσεις, βανδαλισµούς, λαθρανασκαφές, πυρκαγιές. Είναι τόσο σαφής η οριοθέτηση των λόφων από τον περιφερειακό δρόµο, που καταπατήσεις µπορούν να γίνουν µόνο από µεγάλα ψάρια. Σε αυτά τα ψάρια το ΥΠ.ΠΟ. κάνει τεµενάδες: ο Διόνυσος, το γνωστό εστιατόριο κυβερνητικού ενδιαφέροντος, οριοθετείται µε την καινούργια Υ.Α. εκτός ΟΑΧ! Ως χρήση ο Διόνυσος θα µπορούσε να βρίσκεται εντός τού ΟΑΧ µε ρυθµιζόµενες ώρες λειτουργίας, όπως ορίζει η Υ.Α. για την καφετέρια στον Λουµπαρδιάρη. Έµεινε απέξω ακριβώς γιατί το ΥΠ.ΠΟ. δεν ενόχλησε ποτέ τη συγκεκριµένη επιχείρηση που εξόφθαλµα βανδαλίζει και καταπατά τον πιο ευαίσθητο αρχαιολογικό χώρο τής Ελλάδας: η εταιρεία Διόνυσος ΖΩΝΑΡΣ ΑΕ µετά το 1995 διπλασίασε αυθαίρετα και µε την κραυγαλέα ανοχή τού ΥΠ.ΠΟ. τον όγκο τού αρχικού Διονύσου. Από τον Γενάρη 2008 εκκρεµεί επώνυµη αίτηση κατοίκων προς τον κ. Λιάπη για αυτοψία στον Διόνυσο από το ΚΑΣ, ώστε να κριθούν κατεδαφιστέα τα αυθαίρετα που έχει καταγράψει η Πολεοδοµία... Βεβαίως. Και ο σεµνός και ταπεινός κ. υπουργός οριοθέτησε τον Διόνυσο εκτός ΟΑΧ, εµµέσως νοµιµοποιώντας τις καταπατήσεις... Σε επικοινωνιακό επίπεδο, η µπλόφα στηρίζεται στην κινδυνολογία: πυρκαγιές, βανδαλισµοί των µνηµείων, λαθρανασκαφές. Εδώ µεγάλη σηµασία έχει να ξέρει κανείς πώς ακριβώς είναι ο χώρος. Έχει εµβαδόν 700 στρέµµατα, περίµετρο 3,5 χλµ. και πλούσιο ανάγλυφο. Σε διάφορα σηµεία περιφράσσεται από κάγκελο που το περνάει, για πλάκα, παιδάκι 8 χρονών. Αντικειµενικά, ένας τέτοιος χώρος από πυρκαγιές προστατεύεται µόνο µε φύλακες και µε το ενδιαφέρον των περιοίκων –ναι, αυτών των κακών που η Υ.Α. θέλει να πετάξει έξω από τους λόφους. Αρχαιότητες δεν υπάρχουν στη νότια πλευρά, όπου λειτουργούσαν λατοµεία πριν το 1956. Στις υπόλοιπες πλευρές οι λόφοι δεν εγκλείουν ευπαθή ορατά αρχαία µνηµεία, κυρίως πρόκειται για λαξεύµατα στους βράχους και χαµηλά υπολείµµατα τειχών. Τα όποια σηµειακά µνηµεία µπορούν να περιφραχθούν, πράγµα που ήδη έχει γίνει µε το µνηµείο τού Φιλοπάππου ή να φυλάσσονται, π.χ. το βήµα τής Πνύκας. Ο χώρος περιέχει και ορατά νεότερα µνηµεία, δηλαδή τα Έργα Ακροπόλεως-Φιλοπάππου τού Πικιώνη. Τον χώρο επιβαρύνουν κάποια ελάχιστα graffiti και δύο ή τρία άτοµα που κάνουν µότο-κρος στα νταµάρια της νότιας πλαγιάς τού Φιλοπάππου, δραστηριότητες που µπορούν να αποτραπούν µε επαρκή φύλαξη. Σηµειωτέον, ουδέποτε η αστυνοµία ζήτησε τον λόγο από τους «κροσάδες». Όσο για λαθρανασκαφές, η µόνη που έχει σηµειωθεί στους λόφους, και ήταν µάλιστα µεγάλης έκτασης, έγινε µε χαρά αποδεκτή από το ΥΠ.ΠΟ.: ο Διόνυσος έσκαψε αρκετά τετραγωνικά για να αυγατίσει το µαγαζί, αλλά οι αρχαιολόγοι τσιµουδιά. Αλλιώς, προς Θεού, είναι δυνατόν µε τόσο κόσµο να βολτάρει και µε τόση φύλαξη να σκάψει κανείς στους Λόφους και να µην τον πάρουν χαµπάρι; Παρ’ όλα αυτά, η Εφορεία Ακροπόλεως καλλιεργεί µια φήµη ότι στους Λόφους συµβαίνουν σηµεία και τέρατα και ότι τα αρχαία κινδυνεύουν. Πολίτες κατέθεσαν ερώτηση προς την Εφορεία Ακροπόλεως, προς το Αστυνοµικό Τµήµα Ακροπόλεως και την 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων ζητώντας κατάλογο των βανδαλισµών που έχουν σηµειωθεί στο χώρο. Η πρώτη απάντηση ήρθε από την 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, και ουσιαστικά βεβαιώνει ότι δεν έχουν συµβεί βανδαλισµοί στους χώρους της δικής της αρµοδιότητας. Η δεύτερη από το Α.Τ. Ακροπόλεως που οι µόνοι βανδαλισµοί που αναφέρει από το 2002 είναι οι καθαιρέσεις περιφράξεων που έκαναν οι πολίτες. Τέλος, η Εφορεία Ακροπόλεως, µέσω της αρχαιολόγου κ. Λαζαρίδη, απέρριψε την αίτηση µε το αιτιολογικό ότι η ερώτηση για το ποιους βανδαλισµούς έχει καταγράψει η υπηρεσία στους λόφους Φιλοπάππου είναι αόριστο(!) -(προσφιλές νοµικό παραθυράκι). Δηλαδή, η Εφορεία µας είπε ότι για το αν υπάρχουν βανδαλισµοί αρκεί ο λόγος της. Δεν χρειάζονται αποδεικτικά. Τα κροκοδείλια δάκρυα: Αυτά που πραγµατικά κινδυνεύουν, όχι βεβαίως από τους περιπατητές, είναι τα Έργα Πικιώνη. Ζηµιές έχουν γίνει στον ¶η Δηµήτρη από τους ιερείς, στην καφετέρια στον Λουµπαρδιάρη από τους επί 40ετία ενοικιαστές της, στο µνηµειακό πράσινο (µέρος των Έργων Πικιώνη) από την ίδια την Αρχαιολογική Υπηρεσία, η οποία έχει στήσει παράνοµα 5 κοντέινερς και έχει τσιµεντώσει τον χώρο. Τέλος, τα λιθόστρωτα υποφέρουν σε καθηµερινή βάση από αυτοκίνητα, πρώτα και καλύτερα των υπαλλήλων τής αρχαιολογικής υπηρεσίας (που θα ’πρεπε να δίνουν το καλό παράδειγµα...), των ιερέων, της αστυνοµίας και κάθε κρατικής αρχής, και µετά και ιδιωτών. Το σύνολο αυτών των ζηµιών θα µπορούσε να έχει αποφευχθεί, αν το ΥΠ.ΠΟ. σεβόταν τα Έργα Πικιώνη και, βέβαια, αν ασκούσε την εξουσία που του δίνει το γεγονός ότι είναι µνηµεία υπό την προστασία τής UNESCO. Δεν το κάνει. Δεν έχει µπει καν στον κόπο να βάλει µια µπάρα για να εµποδίζει τα αυτοκίνητα να µπαίνουν στα λιθόστρωτα. Εδώ, καθηµερινά, µπαίνουν οι αρχαιολόγοι και οι αρχαιοφύλακες µε αυτοκίνητο... Μπλόφα δεύτερη: αισθητική και πολιτιστική αναβάθµιση της ποιότητας ζωής των Αθηναίων Πώς η Υπουργική Απόφαση συµβάλλει σε αυτόν τον σκοπό; Δεν προβλέπει ούτε συντηρήσεις ούτε βελτιώσεις, ώστε οι λόφοι να λειτουργούν ως πολιτιστικά αναβαθµισµένος χώρος για τον καθηµερινό άνθρωπο. Μόνο περιορισµούς προβλέπει, που στην τελική ούτε στο πράσινο ούτε στα µνηµεία εξασφαλίζουν προστασία. Ήρθαν τα άγρια να διώξουνε τα ήµερα: Θα ’ταν αστείο έστω και να ισχυριστεί κανείς ότι η Αθήνα περίµενε τους κκ. Ζαχόπουλο και Λιάπη για να ενσωµατώσει τους λόφους στη ζωή της. Πρόκειται για πολύχρονη σχέση αγάπης που έχει καταξιωθεί µε τον πιο ευγενικό τρόπο. Εδώ βρίσκονται τα Έργα Πικιώνη, µια από τις πιο αξιόλογες σε οικουµενικό επίπεδο προτάσεις για έναν Μεγάλο Περίπατο, µε το σώµα και µε την ψυχή... Πιο απλά, αλλά αρκετά πρακτικά, επί δηµαρχίας Δ. Μπέη (1978-1986) έγιναν εκτεταµένες διαµορφώσεις (σκαλάκια, οδεύσεις, αναληµµατικοί τοίχοι, βρύσες, καθίσµατα, πλατείες, φυτεύσεις). Και ακόµη πιο απλά, το λένε οι παππούδες, πάµε στου Φιλοπάππου... κι ακόµα, λένε οι παππούδες ότι στην Κατοχή, που ο κόσµος έκαιγε τα κουφώµατα για να ζεσταθεί, ούτε ένα δέντρο δεν υλοτοµήθηκε στον λόφο. Αντί να συζητά, λοιπόν, το ΥΠ.ΠΟ. πώς αυτός ο µοναδικός συνδυασµός αστικού πρασίνου, ιστορίας και ποίησης θα συντηρήσει τον χαρακτήρα του, τον καταξιωµένο από αιώνες χρήσης, συζητά πώς θα τον κλείσει, θα τον κατατµήσει και θα αφήσει τα µεγάλα ψάρια να τον καταπατούν. Πόσα θαυµάσια πράγµατα θα µπορούσαν να γίνουν στους Λόφους µε τη συµµετοχή όλων, κατοίκων, αρχαιολόγων, αρχαιοφυλάκων, δασολόγων, αρχιτεκτόνων: φυτεύσεις, πυρασφάλειες, συντήρηση των χώρων, εκθέσεις... Την σήµερον ηµέρα, όλοι µιλάνε για εναλλακτικό τουρισµό, για περιβάλλον, για… για… για.. Το αρτηριοσκληρωτικό αλλά όχι έντιµο ΥΠ.ΠΟ. περιφράσσει και τσιµεντώνει µε το γούστο των εργολάβων που δηµιούργησαν το θέρετρο της Λούτσας. Αυτό είναι και το ζουµί. Οι Λόφοι να φύγουν από την πόλη, να κλείσουν, να λειτουργήσουν ως χώροι απορρόφησης κονδυλίων µε στόχο την τουριστική αξιοποίηση του γνωστού τύπου: περίφραξη, ωράριο, εισιτήριο, εργολάβοι. Ακράδαντα πειστήρια των προθέσεων έδωσαν τα ευρωβόρα και διαπλεκόµενα τσιµεντένια κατασκευάσµατα πριν από τους Ολυµπιακούς Αγώνες και τα σχέδια που περιµένουν στο συρτάρι την υλοποίησή τους: θέατρο 1.000 θέσεων, υπαίθρια έκθεση γλυπτικής. Όλα έργα µε υπερτοπικό χαρακτήρα, χωρίς κυκλοφοριακές µελέτες, εξοντωτικά για το πολύτιµο άλσος και τις περιβάλλουσες γειτονιές. Κασσάνδρα ο Κώστας Ταχτσής πού ’γραφε στα 1973 «...σκέφτοµαι καµιά φορά, δεν θα ’χει µείνει σχεδόν τίποτα από την Αθήνα µου, εκείνη την Αθήνα που αγάπησα. Μα κάτι µέσα µου µού λέει πως ίσως να έχω κι άδικο. Γιατί –εκτός κι αν γίνει πια καµιά µεγάλη, κοσµογονική αλλαγή– θα µένουν πάντως για πολύ καιρό ακόµα, για πάντα ελπίζω, ο λόφος του Λυκαβηττού και ο λόφος του Φιλοπάππου. Ως τότε βέβαια, θα ’χουν “αξιοποιηθεί” από κάποια κακόγουστη δηµοτική ή κρατική υπηρεσία και θα ’χουν µαντρωθεί µε συρµατοπλέγµατα. Μα τα παιδιά και τα ζευγάρια των ερωτευµένων θα βρίσκουν πάντα έναν τρόπο ν’ ανοίγουν ένα πέρασµα, ίσα ίσα για να µπορούνε να τρυπώνουν µέσα» («Η γιαγιά µου η Αθήνα»). Φίλοι, τα νέα είναι καλά: πιο πέρα από όσα έλπιζε ο Κώστας Ταχτσής, οι κάτοικοι διαφεντεύουν τις αγάπες της πόλης... απαιτούν να έχουν τους λόφους δικούς τους ολόκληρους: τα αρχαία µε φύλαξη, το πράσινο προσεγµένο και προστατευµένο, τα Έργα Πικιώνη ζωντανά και λειτουργικά, τα φεγγάρια, τα πικνίκ, τις κοπάνες, τα ραντεβού... το αξίζουν και η ζωή τούς έχει επιβεβαιώσει. |
| Αρχική κείμενα :: Εκτύπωση :: E-mail |
