| Λόφος του Στρέφη - Ανοχύρωτο Καταφύγιο |
|---|
|
Έγινε λόφος, πριν από 80 χρόνια, για το χατίρι µιας γυναίκας. Σήµερα απαξιώνεται συστηµατικά για το χατίρι των άγνωστων «ευεργετών» που καραδοκούν. Ένα σηµείο αναφοράς, ως προς τους ελεύθερους χώρους στη συνοικία των Εξαρχείων, είναι ο λόφος τού Στρέφη. Πρόκειται για τον λόφο που περικλείεται από την Εµµανουήλ Μπενάκη, την Ειρήνης Αθηναίας, την Πουλχερίας και την Ανεξαρτησίας, περίπου 45 έως 50 στρέµµατα. Ο λόφος είναι ο µεγαλύτερος ελεύθερος πράσινος χώρος που βρίσκεται εξολοκλήρου στα Εξάρχεια. Στο µεγαλύτερο µέρος του είναι πευκόφυτος, υπάρχουν επίσης άλλα κωνοφόρα, καθώς και θάµνοι, από πικροδάφνες ώς θυµάρια. Αξιόλογο είναι επίσης ότι ακόµη και σήµερα, µέσα στην πολύβουη Αθήνα, πολλά είδη πουλιών βρίσκουν καταφύγιο σ’ αυτόν τον χώρο, προσφέροντας και µια ηχητική όαση στον επισκέπτη και τους περίοικους. Λατοµείο Ο λόφος τού Στρέφη έχει και αυτός τη δική του ιστορία, όπως µας την αφηγήθηκε ο παλιός κάτοικος της περιοχής και ενεργός πολίτης µέχρι σήµερα Θανάσης Ανανίδης. Ο λόφος Αγχέσµου, όπως ήταν το πρώτο του όνοµα, λειτουργούσε ως λατοµείο (πέτρα, αργυρόχωµα, πυλόχωµα) από τη δεκαετία του 1840 µε ιδιοκτήτη τον Στρέφη. Τα υλικά τής λατόµευσης χρησίµευαν για την κατασκευή πήλινων αντικειµένων σε εργαστήρια πέριξ του λόφου. Εξού και η Χαριλάου Τρικούπη ονοµαζόταν οδός Πινακωτών, η περιοχή νοτιοδυτικά τού λόφου εν γένει Πινακωτά, και η βόρεια περιοχή µέχρι τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, Πιθαράδικα. Επίσης, η εφαπτόµενη στον λόφο περιοχή, λόγω των παραπηγµάτων των εργαζοµένων στο λατοµείο, «τενεκεδοµαχαλάς». Στον λόφο, µέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα, λειτουργούσε δεξαµενή της «Ούλεν» (αγγλική, ιδιωτική εταιρεία ύδρευσης) διαστάσεων 62x34x5,5 µέτρων, κατά το 1/3 µε πόσιµο νερό και 2/3 µε θαλασσινό. Γύρω από τον λόφο υπήρχαν βρύσες για την ύδρευση των κατοίκων και το θαλασσινό νερό χρησιµοποιούνταν σε σύστηµα πυρόσβεσης µέχρι τον Σταθµό Λαρίσης. Ο λόφος εκτεινόταν µέχρι τις σηµερινές οδούς Αραχώβης, Ζωοδόχου Πηγής, Βουλγαροκτόνου και Ιουστινιανού. Οι ενδιάµεσοι οδοί δηµιουργήθηκαν πολύ αργότερα, όταν τα πέριξ οικόπεδα από την ιδιοκτησία τής εκκλησίας πέρασαν στην Τράπεζα της Ελλάδος και κατόπιν δόθηκαν ως περιουσιακά στοιχεία σ’ άλλες τράπεζες. Οι τράπεζες τα πούλησαν σε ιδιώτες και ο οικισµός τους άρχισε περίπου το 1920. Στη σηµερινή του έκταση ο λόφος έφθασε περίπου το 1936 και ανήκε στο υπουργείο Γεωργίας. Ονοµαζόταν δε τότε άλσος Πινακωτών. Η δεντροφύτευσή του έγινε το ’24 µε ’26 ως χατήρι ενός αξιωµατικού τού ελληνικού στρατού προς τη γυναίκα του. Ο αδελφός τού ιδιοκτήτη τού λατοµείου και αξιωµατικός Στρέφης, είχε το σπίτι του σε παρακείµενο κάθετο προς τον λόφο δρόµο. Μια ανοιξιάτικη µέρα που η γυναίκα του άφησε απλωµένα ρούχα για να πάει στο κέντρο τής πόλης, γυρνώντας τα βρήκε κατακόκκινα από τη σκόνη που σηκωνόταν από το λατοµείο. Τα παράπονα προς τον άντρα της τον έκαναν να διατάξει τους στρατιώτες του, παίρνοντας πεύκα και ό,τι άλλο κωνοφόρο βρήκαν στο φυτώριο της Γεωπονικής Σχολής, να δεντροφυτεύσουν όλο τον λόφο. Παρόλο που ήρθε σε αντίθεση µε τον αδελφό του, απάλλαξε την περιοχή από την ενοχλητική και βλαβερή σκόνη τού λατοµείου, δηµιουργώντας ένα πανέµορφο πράσινο χώρο στα προάστια της τότε πόλης. Για τον λόγο αυτό, η Μπενάκη ονοµαζόταν οδός Προαστίου. Κατά τη δηµαρχία τού Αµβροσίου Πλυτά, το 1936, γίνεται η πρώτη ανάπλαση του χώρου, ούτως ώστε να αποδοθεί για επίσκεψη στους δηµότες τής Αθήνας. Δηµιουργήθηκαν κούνιες, θεατράκι, πεζόδροµοι και ζωολογικός κήπος. Όλα τα παραπάνω έγιναν από τα τάγµατα εργασίας του Μεταξά. Τότε, παρόλο που η Αθήνα ήταν ανοχύρωτη πόλη, είχαν δηµιουργηθεί στις πλαγιές του οχτώ καταφύγια για προφύλαξη από αεροπορικό βοµβαρδισµό. Την εποχή εκείνη, ο λόφος έκλεινε κατά τις 6µ.µ., αλλά αυτό δεν σήµαινε ότι η ζωή σταµάταγε. Ο φύλακας µε µικρό αντίτιµο άφηνε ζευγαράκια να βρίσκουν καταφύγιο, ενώ πολλοί έφηβοι έκαναν τη βόλτα τους και τα πρώτα τους τσιγάρα τρυπώνοντας από ανοίγµατα του συρµατοπλέγµατος. Μεταξύ ζευγαριών και εφήβων είχε αναπτυχθεί µια ιδιαίτερη σχέση. Οι έφηβοι εξασφάλιζαν είσοδο στα ζευγάρια χωρίς το εισιτήριο του φύλακα και, υποσχόµενοι την αποµάκρυνση των ηδονοβλεψιών, εισέπρατταν δύο τρία τσιγάρα από κάθε ζευγάρι. Όπως µας αναφέρει ο Θανάσης Ανανίδης, υπήρχε η απαγόρευση καπνίσµατος για παιδιά κάτω των 12 ετών και το σύνθηµα για να πάρουν τσιγάρο από τα ζευγαράκια ήταν το «πανί βρωµάει, ραντεβού περνάει». Ο µαρασµός του σήµερα Το 1944-1945, ο λόφος περνάει από την ιδιοκτησία τού υπουργείου Γεωργίας στον Δήµο Αθηναίων. Το όνοµά του από άλσος Πινακωτών γίνεται λόφος τού Στρέφη. Από τότε, µόλις το 1985, επί δηµαρχίας Δηµήτρη Μπέη, γίνεται νέα ανάπλαση του λόφου και δηµιουργείται το ανοικτό γήπεδο του µπάσκετ µε χρήµατα που είχε εκταµιεύσει ο δήµαρχος Γ. Πλυτάς, γιος τού Αµβροσίου που είχε κάνει την πρώτη ανάπλαση το ’36. Για µερικά χρόνια ο λόφος διατηρούνταν σε καλή κατάσταση και ήταν πόλος έλξης των κατοίκων των Εξαρχείων αλλά και όλης της Αθήνας. Από εκεί και πέρα, η συνεχής εγκατάλειψη και αδιαφορία των δηµοτικών αρχών για τους ελεύθερους χώρους τής Αθήνας είχε σαν αποτέλεσµα και την απαξίωση του λόφου τού Στρέφη. Είναι µια συνειδητή πολιτική: όσοι χώροι δεν γίνονται πάρκινγκ και εµπορικά κέντρα αφήνονται στην τύχη τους και απαξιώνονται µέχρι κάποιος «ευεργέτης» να εµφανιστεί για την ανάπλαση και τη σωτηρία τους µέσω της ιδιωτικοποίησης. Στη σηµερινή του κατάντια ο λόφος λειτουργεί ως καταφύγιο ναρκοµανών και αστέγων και είναι επισκέψιµος µόνο από άτοµα 18-30 ετών και από τους ιδιοκτήτες σκύλων, αποτρέποντας τις άλλες ηλικίες και κοινωνικές οµάδες. Η κατάσταση του λόφου αυτή τη στιγµή είναι: • Πράσινο: κοµµένα δέντρα (περίπου εκατό). Τα υπόλοιπα αφηµένα στην τύχη τους, άρρωστα και αφρόντιστα. Το ποτιστικό σύστηµα είναι προβληµατικό, µε αποτέλεσµα την µεγάλη απώλεια νερού. • Πυρασφάλεια: ανύπαρκτη, οι κρουνοί που βρίσκονται στον χώρο είναι ασύµβατοι µε τους πυροσβεστικούς σωλήνες. • Παιδική χαρά–Μπάσκετ: τα όργανα είναι κατεστραµµένα και επικίνδυνα, οι µπασκέτες έπεσαν από κακή συντήρηση (µόνο από τύχη χωρίς ατύχηµα) και ο φωτισµός είναι ελλιπής έως ανύπαρκτος. • Διαµόρφωση χώρων: η εικοσαετής απουσία οποιασδήποτε συντήρησης έχει αφήσει πίσω της κατεστραµένα σκαλοπάτια, πεσµένα τοιχία, πλάκες που έχουν σπάσει ή έχουν αφαιρεθεί και χορταριασµένα ή αδιάβατα µονοπάτια. • Φωτισµός: σε πολλά σηµεία είναι κατεστραµµένος, γενικά ανεπαρκής και πολλές φορές ασυντόνιστος (τα φώτα ανάβουν τη µέρα, αλλά όχι τη νύχτα). • Καθαριότητα: στο µεγαλύτερο µέρος ο λόφος µένει ακαθάριστος, πλην λίγων χώρων βιτρίνας και µε πολλές ακαθαρσίες σκύλων. • Αυτοκίνητα: καµία µέριµνα δεν υπάρχει για να µην κυκλοφορούν αυτοκίνητα στον λόφο. Μέσα στον υποτιθέµενο ελεύθερο πράσινο χώρο κυκλοφορούν, παρκάρουν, πλένονται και επισκευάζονται κάθε είδους οχήµατα. Επίσης χρησιµοποιείται και ως χώρος εγκατάλειψης αυτοκινήτων. |
| Αρχική κείμενα :: Εκτύπωση :: E-mail |
